معایب و محاسن تشويق کودکان

معایب و محاسن تشويق کودکان

"سامانه صدای مشاور تحصیلی"

مشاوره دهنده تخصصی

برای تماس با مشاورین ما تنها با تلفن ثابت و بدون گرفتن کد، با شماره  9099071613  تماس بگیرید.

تماس از 8 صبح تا 12 شب

حتی ایام تعطیل

معایب و محاسن تشويق کودکان

 تشويق بر خلاف تنبيه كه از عوامل بازدارنده است، عاملي ترغيب كننده مي باشد كه به انسان نيرو مي دهد. شخصي كه تشويق مي شود از كار و زحمت خود احساس رضايت مي كند و همين رضايت خاطر است كه جلو خستگي و بي ميلي او را مي گيرد.

- تحسين كودك موجب مي شود كه اعتماد به نفس در وجودش پديد آيد، استعدادهاي نهفته اش شكوفا شوند و قواي دروني اش به فعليت برسند.

- تشويق، شخصيت فرد را احياء مي كند، او را از يأس و بدبيني نجات مي دهد و به زندگي دلگرم  مي كند و گاهي يك تحسين ساده، مسير زندگي فرد را دگرگون مي سازد.

- وقتي كودك تحسين شود، احساس ارزشمندي مي كند.

- تشويق پاسخي است به نياز طبيعي و رواني كودك.

- وقتي كودك را مورد تشويق قرار دهيم فرصتي فراهم مي شود تا كودك به توانايي، ظرفيت و ارزشمندي هاي خود پي ببرد و در نتيجه تصوير مثبت و ارزنده اي از خود در ذهنش ايجاد شود كه بعدها شكل دهنده حرمت نفس او خواهد بود.

- جبران كمبودها و حقارت هاي عاطفي و اجتماعي.

- تصحيح و تكميل رفتارهاي آموزشي و اخلاقي.

- تغيير دهنده و جهت دهنده رفتار و سير زندگي كودك.

- دريافت بازخورد مناسب در برابر رفتار پسنديده.

متأسفانه بعضي از والدين و مربيان براي دستيابي به اهداف خود و تقويت هر چه سريعتر رفتارهاي مورد نظر خود، سعي مي كنند به هر طريق ممكن، رفتار كودك را مطابق خواسته ها و دستورات و مقررات خود در آورند، بدون اينكه متوجه اثر تخريبي اين روش هاي شتاب زده و صوري در ساختار شخصيتي كودك باشند. اين روش هاي سطحي، ظاهر پسند، ديگر انگيخته و تصنعي مي تواند سبب آسيب هاي جبران ناپذيري در روند تعادل جويي طبيعي كودكان شود.

معايب تشويق بيجا و بيش از حد:

- وابستگي كودك به عوامل كنترل بيرون از خود.

- كند شدن محرك هاي دروني (‌از بين رفتن رغبت هاي خود به خودي و جايگزيني رغبت هاي تصنعي).

- تشويق بدون دقت ممكن است به صورت رشوه در آيد و اعمال كودك به پاداش وابسته شود و پرتوقع و طلبكار پرورش يابد و در همه جا انتظار پاداش عملي يا معنوي داشته باشد، از همه كس طلبكار شود ولي خودش احساس مسئوليت نكند. گاهي حتي در برابر انجام وظايف قانوني يا اجتماعي يا شرعي خود نيز توقع پاداش خواهد داشت.

- تشويق و تحسين بيش از حد، كودك را به غرور و خودبيني مبتلا مي سازد. اميرالمؤمنين (ع) مي فرمايد: " چه بسا افرادي كه به سبب تعريف و تمجيد مغرور مي شوند " و " در مدح كسي زياده روي و مبالغه مكن ".

نتايج تحقيقات اخير نشان داده است كه اگر رفتار كودك و رشد او را از طريق عوامل تشويق بيروني مانند جايزه، پول، كارت صدآفرين، ‌تحسين هاي لفظي مكرر و ساير عوامل بيروني شرطي كنيم، آزادي و رشد طبيعي را از او سلب و رفتار او را با ضوابط و معيارهاي از پيش تعيين شده قالب سازي كرده ايم.

- تشويق بيش از حد در دراز مدت مانع پيشرفت خود به خودي كودك مي شود.

- تكيه بر تشويق بيروني بدون همسويي با تقويت هاي دروني كودك، مانع تحول طبيعي او مي شود.

نكاتي كه در تشويق بايد رعايت گردد:

- علت تشويق بايستي مشخص باشد تا كودك بفهمد كه به چه سببي مورد تشويق قرار گرفته است.

- نفس عملكرد كودك بايد مورد تشويق قرار گيرد ( مستقيماً به رفتار كودك مربوط باشد ) نه شخصيت او.

- تشويق بايد با تقويت دروني كودك همسو باشد ( اول تقويت دروني و بعد تشويق ).

- تشويق بايد گاه به گاه و در برابر كارهاي ممتاز باشد، نه به صورت دايم و براي هر كار ؛ زيرا اگر چنين شد ارزش و تأثير تربيتي خود را از دست خواهد داد.

- وقتي كودك را تشويق و تحسين مي كنيم نبايد او را با بچه ي ديگري مقايسه كنيم. مثلاً صحيح نيست كه پدري به فرزندش بگويد آفرين بر تو كه خوب درس مي خواني و مانند حسن تنبل نيستي، زيرا در اين صورت، كودك ديگر، تحقير و مذمت مي شود. از سوي ديگر اين عمل مضر است و بدآموزي دارد.

- تشويق در بين همسالان و دوستان مؤثرتر از تشويق به تنهايي است.

- تشويق بايد با سن كودك، نيازهاي او و شرايط و موقعيت مكاني، شخصيتي، رواني و... تناسب داشته باشد.

- تشويق هاي ملموس در مقاطع سني پايين مؤثرتر است.

- تشويق  بايد با كار كودك متناسب باشد. صلاح نيست كه در برابر يك كار كوچك و كم اهميت تشويق هاي بزرگي انجام بگيرد. پاداش هاي بزرگ را بايد براي كارهاي بزرگتر قرار داد، بهتر است پاداش همگام با موفقيت هاي تدريجي كودك بزرگ شود.

- بايد پاداش ها و تشويق ها، در برابر فعاليت ها و جديت هاي كودك انجام بگيرد. نه در برابر موهبت هاي ذاتي او. يك كودك كم هوش كه در اثر جديت و تلاش، رفته رفته به موفقيت هايي نايل مي گردد  و نمره پنج او به هشت ترقي مي كند نيز قابل ستايش و تشويق است.

- تشويق بايد طبيعي، واقعي و به دور از فريب و ريا باشد.

- تشويق بايد بلافاصله اعمال گردد ( به خصوص برا ي سنين پايين )‌.