نويد براي درمان دائمي ديابت

دانش پژوهان شيوه نويني براي توليد سلول هاي انسولين ساز و در نتيجه درمان دائمي ديابت نوع يک ارائه کرده اند.

مبتلايان به ديابت نوع يک از فقدان سلول هاي بتا در لوزالمعده که مسئول توليد انسولين است، رنج مي برند.اگرچه نظارت بر گلوکز خون و ترزيق انسولين امکان مديريت بيماري را فراهم مي آورد اما يافتن راهي براي توليد دوباره سلول هاي بتا مي تواند راهبرد دائمي تري باشد.

دانشمندان موسسه گلداستون در سان فرانسيسکو با ارائه شيوه اي براي برنامه ريزي سلول هاي پوستي به سلول هاي انسولين ساز بتا، اميدي را براي چنين درماني ايجاد کرده اند.

از آنجا که توانايي باززايي اين سلول ها محدود است دانشمندان راه دشواري را براي توليد مقادير زيادي سلول هاي بتا صرف کردند. اما اکنون به لطف فناوري سلول هاي بنيادي ، محققان موسسه گلداستون توانسته اند سلول هاي پوستي را به سلول هاي بتا توليد کننده انسولين تبديل کنند.

اين گروه با سلول هاي پوستي مسئول چارچوب ساختاري بافت حيواني موسوم به فيبروبلاست که از موش هاي آزمايشگاهي جمع آوري کرده بودند، کار را آغاز کردند.

دانش پژوهان اين سلول ها را با ترکيبي از مولکول ها و فاکتورهاي برنامه ريزي دوباره تغذيه کرده و اين فيبروبلاست ها را به سلول هاي شبيه سلول هاي درون پوستي تبديل کردند؛ سلول هايي که در جنين هاي بسيار اوليه يافت شده و در نهايت به عضو هاي اصلي بدن از جمله پانکراس تبديل مي شوند.

آنها با استفاده از يک ترکيب شيميايي ديگر، اين سلول هاي شبه پوستي را به سلول هايي تبديل کردند که سلول هاي شبه پانکراسي اوليه موسوم به PPLC را تقليد مي کند.

اين پژوهشگران مي گويند: هدف اوليه ما اين بود که دريابيم آيا مي توانيم اين سلولهاي PPLC را به سوي تبديل شدن به سلولهاي بالغ مانند سلول هاي بتا تحريک کنيم که بتواند به سيگنال شيميايي درست واکنش نشان داده و از همه مهم تر انسولين ترشح کند.

آنها اعلام کرده اند تجربيات اوليه آنها حاکي از روي دادن اين امر در ظروف آزمايشگاهي است.

وقتي محققان اين سلول ها را به موش هاي مبتلا به افزايش قند خون که نشانه ابتلا به ديابت است پيوند زدند، تجربه به دست آمده در ظرف آزمايشگاهي تکرار شد.

يک هفته پس از پيوند ميزان قند خون حيوان روند نزولي گرفت و به تدريج به سطح طبيعي رسيد. وقتي اين سلول هاي پيوندي از بدن حيوان برداشته شده محققان روند افزايش فوري قند خون را در اين موش ها ثبت  کردند.

نکته اميدوار کننده تر وقتي مشخص شد که اين گروه از محققان  موش ها را 8 هفته پس از پيوند اين سلول ها آزمايش و مشاهده کردند که سلول هاي PPLC به توليد سلول هاي بتاي انسولين ساز عملکردي منجر شده اند.

دانشمندان مي گويند اين فناوري در سلول هاي انساني مي تواند به طور چشمگيري شناخت ما را از اينکه چگونه نقص هاي ژنتيکي در سلولهاي بتا منجر به ديابت مي شود بالا برده و ما را به درمان هاي ضروري تر نزديک کند.

نتايج اين تحقيقات درنشريه سلول هاي بنيادي منتشر شده است.