حافظه‌ها

حافظه‌هاي فلش با اندازه‌ها و طرح‌هاي بسيار متنوع به جزئي جدايي‌ناپذير از زندگي ما تبديل شده ‌است. اين وسايل کوچک و بسيار کاربردي به لطف فراگير بودن پورت USB در همه جا کاربرد دارد؛ خانه، محل کار، داخل خودرو، دانشگاه و خلاصه هر جاي ديگري مي‌توان از اين حافظه‌ها استفاده کرد و بيراه نيست اگر بگوييم اين حافظه‌ها تا حد زيادي نياز ما به ديسک‌هاي CD و DVD را برطرف کرده‌ است.

نوع USB فقط يکي از مدل هاي موجود براي حافظه هاي فلش بوده و دوربين هاي ديجيتال و گوشي هاي موبايل نيز از کارت هاي حافظه فلش بهره مند شده اند. پس بد نيست کمي بيشتر با حافظه هاي فلش آشنا شده و با ساختار آنها آشنا شويم. قبل از هر چيز خوب است بدانيد واژه «کول ديسک» که برخي براي اشاره به حافظه هاي فلش به کار مي برند، در واقع نام تجاري يکي از اولين حافظه هاي فلشي بود که وارد بازار ايران شد و شهرت خوبي يافت، اما اکنون از صحنه روزگار محو شده است! پس سعي کنيد از عبارت حافظه فلش USB براي اين محصولات استفاده کنيد.

ساختار

ابعاد کوچک حافظه هاي فلش نشان د هنده اين است که اين وسايل نبايد ساختاري پيچيده داشته باشد. به طور کلي و به زبان ساده، يک حافظه فلش داراي چيپست حافظه، کنترلر و پورت اتصال است.

پورت شما مي تواند USB يا از اتصالات مخصوص کارت هاي حافظه SD،microSD ،MMC يا مدل هاي ديگر باشد. کنترلر، پلي ميان پورت و حافظه بوده و مديريت نقل و انتقال اطلاعات را به عهده دارد. حافظه ذخيره سازي نيز که به آن حافظه NAND Flash مي گويند، محل ذخيره سازي اطلاعات است.

اين حافظه داراي ظرفيت هاي مختلفي است و سرعت انتقال اطلاعات در آن مي تواند، متغير باشد. در برخي موارد، کنترلر و حافظه با يکديگر جمع شده و در برخي ديگر از حافظه هاي فلش که از فناوري COB (Chip On Borad) در آنها استفاده شده است، همه چيز روي يک بورد جمع مي شود.

حافظه هاي ساخته شده با اين فناوري عموما اندازه اي بسيار کوچک و ضخامتي کم دارد، پس انتظار سرعت انتقال اطلاعات بالا از آنها نداشته باشيد! سرعت انتقال اطلاعات به سه جزء اصلي ذکر شده وابسته است. اگر حافظه ذخيره سازي سريع باشد، کنترلر قدرتمندي با قابليت پشتيباني از فناوري هاي جديد انتقال اطلاعات داشته و از پورت سريع USB 3.0 نيز پشتيباني کنيد، مي توانيد سرعت انتقال اطلاعات بالا (و البته قيمت بالاتر) را انتظار داشته باشيد.

در مورد حافظه هاي سريع، عموما سازندگان حداکثر سرعت انتقال اطلاعات را روي محصولات خود ذکر مي کنند که البته ممکن است در عمل به دست نيايد در مورد حافظه هاي USB 2.0 سريع، سرعت خواندن و نوشتن مي تواند به حدود 10 تا 35 مگابايت در ثانيه برسد. در مورد حافظه هاي معمولي USB 2.0 و مدل هاي COB، سرعت خواندن و نوشتن به ترتيب حدود 20 و 5 مگابايت در ثانيه است که براي انتقال فايل هاي حجيم اصلا مناسب نخواهد بود. در مورد حافظه هاي USB 3.0 نيز مي توانيد سرعتي بين 50مگابايت در ثانيه تا بيش از صد مگابايت در ثانيه را تجربه کنيد.

باکلاس، بي کلاس

در مورد کارت هاي حافظه نيز ساختاري مشابه با حافظه هاي فلش USB وجود دارد، اما براي اين سري از محصولات استانداردي به نام Class تعيين شده تا به شکل بهتري بيانگر سرعت انتقال اطلاعات در اين محصولات باشد. حافظه Class 10 سريع ترين حافظه در ميان کلاس هاي عرضه شده است و در مقايسه با يک حافظه معمولي کلاس 4 قيمتي بالاتر دارد.

بتازگي استاندارد جديدتري به نام UHS نيز معرفي شده است که بيانگر سرعت بالاتر براي کارت هاي حافظه است و با نشان U روي کارت هاي حافظه نمايان مي شود. استاندارد UHS مخفف عبارت Ultra High Speed بوده و اکنون نسخه UHS-I ارائه شده است که سرعت انتقال اطلاعات در آن مي تواند حداکثر به 104 مگابايت در ثانيه برسد. (رسيدن به اين سرعت به اجزاي داخلي کارت حافظه و دستگاهي که از آن استفاده مي کنيم بستگي دارد)

نشان ديگري که ممکن است روي کارت حافظه ببينيد SDHC و SDXC است. در ابتداي ورود کارت هاي حافظه به بازار حجم آنها کم بود و دستگاه ها نيز با همين حجم کم روزگار سپري مي کردند. با استانداردهاي قديمي امکان استفاده از کارت هاي حافظه با ظرفيت بيشتر (مانند 4 گيگابيت) وجود نداشت و به همين دليل استاندارد SDHC معرفي شد که هم سرعت بالاتر و هم ظرفيت بيشتر را پشتيباني مي کرد. براي پشتيباني از اين کارت هاي حافظه دستگاه (مانند دوربين ديجيتال) شما بايد از آن پشتيباني کنيد.

SDXC نيز همانند SDHC براي پشتيباني از حافظه هاي با سرعت و حجم بالاتر معرفي شده است. اگر يکي از دستگاه هاي ديجيتالي جديد را داريد، خيلي نبايد نگران اين دو عبارت باشيد، زيرا به احتمال زياد دستگاه شما از آن پشتيباني خواهد کرد.

چه حافظه اي، چه کاري

همان طور که اشاره کرديم، انواع و اقسام حافظه هاي فلش موجود در بازار ممکن است خريد آنها را دشوار کند، اما در واقع انجام اين کار چندان هم مشکل نيست و تنها کاري که بايد انجام دهيد، خريد آنها بر اساس نيازتان است. اگر يک دوربين ديجيتال قديمي داريد که حجم هر عکس آن چندان زياد نيست، نيازي هم به خريد يک کارت حافظه پرسرعت نخواهيد داشت. کساني که مي خواهند عکس هاي پي درپي با دوربين گرفته و حجم اطلاعات بالايي را در هر لحظه به دوربين خود انتقال دهند به کارت هاي حافظه پرسرعت نياز دارند.

دارندگان گوشي هاي موبايل هوشمند پيشرفته نيز بايد پول بيشتري خرج کرده و يک کارت حافظه سريع خريداري کنند تا با مشکل کند شدن گوشي در دسترسي به اطلاعات ذخيره شده روي کارت حافظه برخورد نکنند.

در مقابل اگر دانشجو هستيد و کل کاري که انتقال مي دهيد انتقال فايل هاي مرتبط با درس و پروژه هاي دانشگاهي است، چندان به يک حافظه سريع و گرانقيمت نياز نداريد و مي توانيد با يک نمونه معمولي نيز سر کنيد. همچنين اگر حافظه فلش شما قرار است در خودرو مورد استفاده قرار بگيرد و موسيقي از روي آن پخش شود، بهتر است سراغ يک نمونه کوچک از سري حافظه هاي COB برويد. سرعت انتقال اطلاعات اين حافظه ها براي پخش موسيقي در خودرو کاملا مناسب خواهد بود.

اصل، شبه اصل

خوشبختانه قيمت حافظه فلش يکي از مواردي است که مي تواند راهنماي خوبي براي خريد اين محصولات باشد. يک حافظه فلش سريع، گران قيمت است و يک حافظه فلش معمولي قيمت پاييني دارد. ظرفيت نيز روي قيمت تاثيرگذار است و با کمي گشت و گذار در قيمت ها بخوبي اين مسأله را درک خواهيد کرد. پس هيچ گاه به دستفروشي که در حال فروش يک حافظه 32 گيگابايتي به قيمت يک حافظه هشت گيگابايتي است اعتماد نکنيد!

اين حافظه هاي فلش معمولا داراي ظرفيت 2 يا 4 گيگابايت است که با دستکاري نرم افزاري ظرفيت بالاتري را نمايش مي دهد، اما يک بار نوشتن حجم زيادي از اطلاعات روي اين حافظه فلش به طور کامل آن را از کار خواهد انداخت و شما هم پول و هم اطلاعات ارزشمند خود را از دست خواهيد داد.

حفاظت و نگهداري

از آنجا که حافظه هاي فلش فاقد قطعه مکانيکي است، مقاومت بسيار بيشتري در برابر سقوط يا ضربه دارد. با اين حال اتصالات داخلي آنها همچنان آسيب پذير بوده و در برابر ضربات شديد ممکن است آسيب ببيند. در اين ميان حافظه هاي COB به علت ساختاري که دارد مقاومت بيشتري از خود نشان مي دهد. (با اين حال خم شدن همچنان مي تواند به اين سري نيز آسيب برساند) از ديگر توصيه هايي که شايد کمي عجيب به نظر برسد، توصيه به عدم اتصال حافظه فلش به پورت هاي USB جلوي کيس است.

اين توصيه از آنجا نشات مي گيرد که بسياري از کيس هاي ارزانقيمت (که خيلي از کاربران در اختيار دارند) داراي بورد بي کيفيت و اتصالات ضعيف در پورت هاي جلو بوده يا اتصال آن به مادربورد به درستي صورت نگرفته است. به همين دليل ممکن است در زمان انتقال برق مورد نياز براي حافظه هاي فلش، ثبات کافي وجود نداشته باشد و به اطلاعات و حافظه فلش آسيب برسد.

در نهايت فراموش نکنيد قبل از جدا کردن حافظه فلش از سيستم از گزينه Safe Remove استفاده کنيد يا مطمئن شويد که اطلاعات در حال رد و بدل شدن نيست. انجام ندادن اين کار و جدا کردن حافظه فلش در حالي که اطلاعات در حال انتقال است مي تواند به اطلاعات ذخيره شده روي حافظه فلش آسيب برساند و ممکن است مجبور به فرمت کردن حافظه فلش شويد.