تاثیر تغذیه بر یادگیری و دوران امتحانات و کنکور

تاثیر تغذیه بر یادگیری و دوران امتحانات و کنکور

تغذیه، فرآیندی است که طی آن غذا تهیه، تأمین و وارد بدن شده و پس از عمل متابولیسم روی آن، مورد استفاده‌ی سلول‌ها قرار می‌گیرد. سوء‌تغذیه عبارت است از به هم خوردن تعادل بین ورود موادمغذی به بدن و مصرف مواد مغذی در بدن و مواد غذایی به هرماده‌‌ی جامد یا مایعی که بتواند نیازهای غذایی بدن رامرتفع کند، اطلاق می‌شود.

نقش مواد غذایی دربدن

نقش موادغذایی در بدن را می‌توان به سه مورد زیر تقسیم کرد:
۱) تولیدانرژی: برای انجام فعالیت‌های حیاتی دستگاه‌هایگوناگون بدن مانند: قلب، ریه، دستگاه گوارش و عضلات وتأمین انرژی لازم برای انجام کار‌های روزانه، قند‌ها وچربی‌ها از عمده‌ترین گروه‌های تأمین‌کننده‌ی انرژی هستند.
۲) تولید مواد: سبب رشد،ترمیم و بازسازی بافت‌های بدن می‌شود. پروتئین‌ها مهم‌ترین گروه مواد غذایی مورد استفاده برای ماده سازی هستند.
۳) انجام واکنش‌هایشیمیایی: ازجمله وظایف ویتامین‌ها و ترکیبات معدنی،انجام واکنش‌های شیمیایی است و کمبود آن‌ها عامل بروزبیماری‌های گوناگون می‌شود.

دوران جنینی و سال اول تولد، یکی از مهم‌ترین دوران رشد کودک است و رسیدن مواد تغذیه‌‌ای اعم از پروتئین، انرژی و ریز‌مغذی‌ها نقشی بسیارمهم و اساسی در رشد و تکامل او تا قبل از سن رفتن به مدرسه دارند. عوارض بعضی از این کمبود‌ها، چنان‌چه طفل در این دوران با آن روبه‌رو شده باشد، در سنین مدرسه غیر‌قابل جبران است.

عمده‌ترین مشکلات تغذیه‌ای کشور،سوءتغذیه ناشی از کمی دریافت پروتئین و انرژی(PEM), کمبودید، کمبود آهن و کم‌خونی ناشی از آن است. کمبودویتامینA  و سایر کمبود‌ها شامل کمبود ویتامین‌هایگروهB مثل ویتامینB2 و کمبود ویتامینD نیز در کودکانگزارش شده است.

بعضی از این کمبود‌ها به دلیل فقر مواد مغذی در غذاهای یک منطقه، همه‌ی گروه‌های سنی رادرگیر می‌کند ولی کودکان به‌دلیل افزایش نیاز در دوران رشد، بیشتر در معرض خطر قرار می‌گیرند. افزایش نیاز در این دوران قابل توجه است؛ به‌ویژه کودکان در جهش‌های رشد، نیازبیش‌تری به مواد غذایی و ریز مغذی‌ها مانند ید و آهن دارند. تفاوت نیاز در دختران و پسران به‌ویژه در دوران بلوغ به‌دلیل تفاوت سن بلوغ است و بعد از آن نیاز به ید وآهن در دختران بیشتر است؛ ولی بعد از بلوغ، تعادل هورمون‌ها در پسران به‌گونه‌ای است که رشد غده‌ی تیروئیددر اثر کمبود ید در آنان متوقف می‌شود ولی در دختران، این نیاز هم‌چنان تا دوران بارداری وجود دارد؛ به‌همین دلیل بعد از دوران بلوغ، بروز مشکل گواتر در زنان ۵ تا ۶ برابربیش‌تر از مردان است.

شیوع کمبود آهن وکم‌خونی ناشی از فقر آهن نیز در دختران پس از بلوغ افزایش می‌یابد. سایرکمبود‌ها مثل کلسیم و ویتامینD نیز در دوران کودکی ونوجوانی به‌طور یکسان بر هر دو جنس اثر می‌گذارد؛ ولی درنهایت زنان، بیشتر در معرض خطر کمبود کلسیم و ویتامینD قرار می‌گیرند. بنابراین در کودکی و در دوران تحصیلی،اگرچه تغذیه ی صحیح در هر دو جنس اهمیت دارد ولی زنان به‌خاطر این‌که از ذخایر بدن خود در دوران بارداری وشیردهی استفاده می‌کنند، آسیب‌پذیر‌تر بوده و نیاز به توجه ویژه‌تری دارند. سوء‌تغذیه در دختر‌بچه‌ها در حقیقت نسل رادر معرض خطر قرار می‌دهد.

تحقیقات نشان داده است که مادران کم‌وزن با جثه‌ی کوچک، کودکان کوتاه‌تر و با سرکوچک‌تر به‌دنیا می‌آورند. این تحقیقات رابطه‌‌ی معنی‌داریبین سن مادر و وزن در هنگام تولد نشان داده است؛ ازجمله آن‌که مادران جوان‌تر عمدتاً کودکانی با جثه‌ی ریز‌تربه‌دنیا می‌آورند. غلظت هموگلوبین نیز در سه ماهه ی اول،ارتباط مثبتی با وزن، قد و دور سر نوزاد داشته است. کودکان کم‌وزن به‌طور معمول مشکلات زیادی در زمینه‌ی رشد، تغذیه وایمنی دارند و معمولاً بیش‌تر از کودکان سالم با تأخیر رشددر دوران کودکی مواجه می‌شوند و به همین‌ترتیب این حلقه‌ی معیوب، باعث پدیدآمدن نسلی کوتاه‌تر و آسیب‌پذیر‌تر درمقابل انواع بیماری‌ها می‌شود.

دانشمندانی که درباره‌ی مسأله‌ی سوء‌تغذیه و عوارض اقتصادی و اجتماعی ناشی از آن تحقیق می‌کنند, توانسته‌اند با محاسبات دقیق،ارزشی را که یک انسان سالم می‌تواند برای جامعه‌ی خودداشته باشد، از نظر توانمندی‌های فیزیکی و ذهنی به معیاری قابل سنجش (پول) تبدیل کنند؛ آن‌گاه این دانشمندان براساس آمار سوء‌تغذیه، ضرر و زیان کشور‌ها را مقایسه کردند تا به سیاست‌گذاران به بروز عواقب ناشی از سوء‌تغذیه در جامعه هشدار دهند و با طراحی برنامه‌های پیش‌گیری، نسل‌های آتی را از رکود و عقب‌ماندگی برهانند. این محاسبات می‌گوید که سرمایه‌گذاری در این زمینه تا چه اندازه می‌تواند به نفع جامعه باشد.

نقش تغذیه دریادگیری

نقش تغذیه در سلامت افراد در هر سنی شناخته شده است زیرا تغذیه ی خوب موجب عملکرد بهترارگان‌های گونان بدن مانند مغز، سیستم ایمنی و دفاعی وقلبی‌عروقی می‌شود. تغذیه ی مناسب دانش‌آموزان نیز به‌دلیل شرایط سنی، تحرک و فعالیت بدنی آن‌ها و درس خواندن و انجام تکالیف مدرسه می‌تواند نقش بسیار بااهمیتی داشته باشد. درروز‌های امتحان به‌علت استرس و فشار‌های عصبی به‌طور معمول تغذیه‌ی دانش‌آموزان دچار اشکال می‌شود که هم روی یادگیری تأثیر می‌گذارد و هم به‌علت استرس، سیستم ایمنی بدن راتضعیف می‌کند و موجب می‌شود که بیماری‌های متعدد در ایندوران، سلامت آن‌ها را تهدید کند، بنابراین برای پیش‌گیری از آثار نامطلوب تغذیه‌ی نامناسب و بروز بیماری‌ها, باید یک برنامه‌ریزی غذایی صحیح برای دانش‌آموزان تنظیم کرد تاعملکرد مغز و یادگیری آن‌ها افزایش یافته و سیستم ایمنی بدن نیز تقویت شود.