نکات مهمی که باید در مورد خلاصه‌نویسی بدانید

خلاصه‌نویسی درس‌ها، مبحث مهمی است که در ارتباط با مرور و جمع‌بندی درس‌هاست. برخی از دانش‌آموزان متأسفانه به خلاصه‏‌‌نویسی توجهی ندارند و آن را نوعی اتلاف وقت می‏دانند. آن‌ها اشتباهی را تکرار می‏کنند که دیگران مرتکب آن شده‏اند و به آن اعتراف کرده‏اند. در هر صورت اگر تصمیم دارید خلاصه‌نویسی را انجام دهید، به موارد زیر توجه داشته باشید:

1) از چه مطالبی خلاصه‌نویسی کنید؟ مطالبی که باید از آن‌ها خلاصه‌نویسی کنید به سه دسته تقسیم می‏شوند:

 الف) مطالب مهم و بالفعل؛ یعنی موضوعاتی که همیشه از آن‌ها سؤال طرح می‏شود، ب) مطالب احتمالی و بالقوه؛ یعنی مباحثی که تا کنون از آن‌ها سؤال طرح نشده و احتمال طرح آن‌ها در کنکور زیاد است، ج) مطالب فرّار؛ یعنی موضوعاتی که به ویژه در حافظه‌ی کوتاه‌مدت و میان‌مدت  شما نمی‏مانند.

2) خلاصه‌نویسی را چه زمانی باید انجام دهیم؟ خلاصه‌نویسی باید بعد از مطالعه‌ی دقیق مباحث صورت گیرد اما قبل از خلاصه‌نویسی نگاهی کلی بر روی سؤالات کنکور و مسائل مهم داشته باشید؛ یعنی مباحث مهم را اولویت‏بندی کنید. به یاد داشته باشید شما نباید هم چیز را مهم بشمارید.

3) خلاصه‌نویسی از چه درس‌هایی و چگونه باید انجام شود؟ تقريباً براي تمام درس‌ها (نه تمام مباحث) بايد خلاصه‌نويسي کنيد. برای درس‌های ادبیات، عربی و زبان پیشنهاد می‏شود خلاصه‏نویسی را به صورت درس به درس ننويسيد بلکه به صورت مبحث به مبحث بنويسيد. براي يادگيري و تسلط کافي بر واژگان از تکنيک جعبه‌ی لايتنر استفاده کنيد. در يک سمت کاغذهاي کوچک و مربعي‌شکل لغت را نوشته و در سمت ديگر آن معني را بنويسيد و هر روز آن‌ها را در زمان‏هاي مرده مرور کنيد. در مورد قواعد و دستور، فرمول‏هاي کلي زمان‏ها و موارد ديگر را در چند برگه خلاصه کنيد. در مورد سؤالات متن و جای خالی و بخش آرايه‏هاي ادبي در ادبيات تمرين و تست‌زني بيش‌تر مي‏تواند راهکار مناسبی برای تقويت آن‌ها باشد. در خلاصه‌نويسي از درس‌های اختصاصی محاسباتي (رياضي، فيزيک و شيمي) فرمول‏هاي مهم و کاربردي را در چند صفحه يادداشت کنيد و در زير هر فرمول مهم چند تست مهم و کليدي از کنکور سراسري را به طور کامل بنويسيد. براي مباحث حفظي شيمي، آن‌ها را در کتاب علامت بزنيد. در ضمن می‏توانید از فلش‌کارت‏ها هم برای مرور سریع استفاده کنید. مباحث مشترک درسی پایه و پیش‌دانشگاهی را در ارتباط با هم خلاصه‌نویسی کنید.

4) خلاصه‌نویسی‏ها چه زمانی باید مرور شوند؟ خلاصه‏ها را قبل و بعد از تست‌زني در منزل و قبل و بعد از تست‌زني در آزمون‏ها مرور کنيد. فراموش نکنید که بعد از تست‌زني، نکات جديد و مهم را به خلاصه‏ها اضافه کنيد و بعد از هر بار مرور خلاصه‌نویسی‏ها، آن‌ها را به‌روز کنید.

خلاصه‌نویسی نوعی مدیریت و صرفه‌جویی زمان در آینده است نه اتلاف آن. خلاصه‌نویسی به معنای فرار از مطالب نیست بلکه به منزله‌ی یک نوع مرور و جمع‏بندی است. پس آن را با حوصله و دقت انجام دهید.