معرفی رشته شهرسازی

. شهرسازي

دانش شهرسازي به بررسي كليه تحولات اجتماعي ، اقتصادي، سياسي و فيزيكي يك شهر مي پردازد و تلاش مي كند كه روابط موجود در يك شهر را در قالب يك نظام هماهنگ، مديريت و سازماندهي كند و متخصص شهرسازي نيز كسي است كه با مطالعه و بررسي روابط اجتماعي، اقتصادي، سياسي و فرهنگي حاكم در شهر، برنامه اي بسامان و مطبوع براي يك شهر ارائه مي دهد. برنامه اي كه تصوير گر سيماي شهر در آينده است.

در اين رشته حداقل 6 محور اصلي وجود داردكه در برنامه ريزي و طراحي شهر سرنوشت ساز است. اين 6 محور عبارتند از:

برنامه ريزي شهري كه عمدتا بر روي كاربري اراضي متمركز است؛ يعني بررسي مي كند كه ما چگونه فضا و پهنه شهر را به فعاليت هاي مختلف اعم از صنعتي، تجاري و مسكوني اختصاص دهيم.

برنامه ريزي حمل و نقل

برنامه ريزي اقتصادي و اجتماعي؛ چون در شهر تنها موضوع مورد بررسي فيزيك شهر نيست بلكه مساله مهم، جامعه شهري و انسان هايي هستند كه در اين محيط زندگي مي كنند. به عبارت ديگر اقشار مختلف كه امكانات اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي دارند يا براي اقوام مختلفي كه در مكان هاي مختلف يك شهر زندگي مي كنند، بايد برنامه ريزي شود.

برنامه ريزي شبكه هاي زير ساختي مثل آب، برق و تلفن

برنامه ريزي محيط زيست كه به بررسي خطرات محيط زيست مثل سيل و زلزله ميپردازد و براي مقابله با اين سوانح برنامه ريزي مي كند و تاثيرات سوئي را كه انسان بر محيط زيست مي گذارد مطالعه مي كند.

طراحي شهري كه به طراحي سه بعدي شهر پرداخته و محور توجه آن مناسبات انسان با محيط فيزيكي خود است. در واقع در طراحي شهري انسان با تمام خصوصيات جسمي، روحي و معنويش مطرح است و هدف آن نيز ارتقاي كيفيت شهر ميباشد.

توانايي هاي لازم

دانشجوي اين رشته بايد با طراحي و مفاهيم هنري مثل روانشناسي رنگ ها آشنا باشد و در عين حال به مفاهيم تكنيكي و اصول فني كار مثل نقشه برداري، رسم فني، پرسپكتيو، هندسه فضايي، مدلسازي، رياضي و مسائل انساني و اجتماعي مثل مباني جامعه شناسي علاقه مند باشد و بداند كه در طي تحصيل بايد كارهاي تحقيقاتي و عملي بسيار انجام دهد.

در ضمن رشته شهر سازي نياز به مطالعه زياد، كارهاي فيزيكي گسترده و برداشت هاي ميداني بسياري دارد به همين دليل دانشجو بايد وقت زيادي را به آن اختصاص دهد. همچنين بايد قدرت تحليل بالايي داشته و در طراحي زبر دست باشد.

موقعيت شغلي در ايران

رشته شهر سازي در سال 78 اولين دانشجويان كارشناسي خود را پذيرفت. از همين رو فارغ التحصيلان كارشناسي اين رشته تازه وارد بازار كار شده اند و نمي توان با اطمينان در مورد فرصت هاي شغلي آنها نظر داد. اما به گفته استادان شهرسازي چون در حال حاضر كشور ما شهرهاي زيادي دارد و تمامي اين شهرها نياز به توسعه، طراحي و برنامه ريزي شهري دارند، فرصت هاي شغلي مناسبي براي كارشناسان شهرسازي موجود است.

در كل كشور ما براي توسعه شهري و منطقه اي نياز به 50 هزار برنامه ريز شهري و منطقه اي دارد؛ يعني اگر ما بخواهيم به قافله توسعه جهاني نزديك شويم بايد بحث برنامه ريزي را باور داشته و در اين زمينه سرمايه گذاري نمائيم تابتوانيم مثل كشور كره با استفاده از منابع برنامه ريزي، عقب ماندگي خود را جبران كنيم. اما متاسفانه در حال حاضر توانايي هاي متخصصان اين رشته در فرهنگ عمومي جامعه شناخته شده نيست و مسئولان بين معماري و شهرسازي تمايزي قايل نمي شوند. در حالي كه دانش معماران در حد بنا است و آنها در مقياس كلان مداخله نمي كنند؛ يعني يك شهر يا يك منطقه را با تمامي ويژگي ها و خصوصيات اجتماعي، انساني، اقتصادي، فرهنگي و فيزيكي آن مطالعه نمي كنند و به همين دليل نمي توانند در برنامه ريزي يا طراحي شهري موفق باشند.

درس هاي اين رشته در طول تحصيل

دروس پايه

در آمدي بر شهرشناسي، مباني جامعه شناسي، درك و بيان محيط شهري، مباني جغرافيا، مباني اقتصاد، بوم شناسي طبيعي و انساني، كاربرد رياضيات در شهرسازي، كارگاه بيان تصويري، كاربرد هندسه در شهرسازي، زبان تخصصي.

دروس اصلي

كاربرد نقشه برداري، كاربرد رايانه در شهرسازي، تاريخ و فرهنگ شهر نشيني جهان، تاريخ و فرهنگ شهرنشيني ايران، آشنايي با مباني معماري و ساختمان، مباني مهندسي شبكه حمل و نقل، كارگاه مهندسي شبكه حمل و نقل، مباني مهندسي تاسيسات شهري، كارگاه مهندسي تاسيسات شهري، طراحي و كاربرد نظام اطلاعات، آمار و روش هاي كمي در شهرسازي، آشنايي با مصالح و ساخت، جغرافياي شهري، جامعه شناسي شهري، اقتصاد شهري، كارگاه مطالعات شهري، حقوق و قوانين شهري.

دروس تخصصي

مباني و روش هاي برنامه ريزي شهري، مباني و روش هاي طراحي شهري، كارگاه برنامه ريزي شهري (كاربرد زمين)، كارگاه طراحي شهري، مباني و روشهاي برنامه ريزي مسكن، كارگاه برنامه ريزي مسكن، مديريت و سازمان اجراي شهري، كارگاه طرحهاي اجرايي، شناخت فضاهاي شهري ايران، روش تحقيق در شهرسازي، كارگاه طرحهاي اجرائي، روش تحقيق در شهر سازي، كارگاه آماده سازي زمين، كارگاه برداشت كاربردي، طرح نهايي.

رشته شهرسازي در دانشگاه هاي زير دانشجو مي پذيرد:

بناب- زابل- زنجان- مشهد- ملایر- تبريز ـ تفت ـ سلماس ـ شوشتر ـ قزوين ـ كرمان ـ مراغه ـ نجفآباد ـ مركز رباط كريم