گذراندن طرح پژوهشی برای پژوهشگران محصل در کارشناسی ارشد و دکتری به جای سربازی

جناب سرهنگ، بحث داغ خدمت سربازی این روزها، موضوع طرح های تحقیقاتی است که دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی، به جای گذراندن خدمت سربازی می پذیرند. در این باره تازه ترین خبرها و جزییات را شرح می دهید؟

آیین نامه احراز استعدادهای برتر و نخبگی، مصوب سال 1385 شورای عالی انقلاب فرهنگی است. کسانی که بر اساس این آیین نامه، و به تشخیص بنیاد ملی نخبگاه به عنوان استعداد برتر و یا نخبه شناخته شوند می توانند به بنیاد نخبگاد ستاد کل نیروهای مسلح معرفی شوند و به عنوان نخبه و یا استعداد برتر یک پروژه تحقیقاتی از پروژه های مورد نیاز نیروهای مسلح و یا سازمان انرژی اتمی را بگیرند و روی آن کار کنند. بعد از آن که پروژه در هیات داوران تایید شد، داوطلب می تواند با گذراندن دو ماه خدمت سربازی، از کارت پایان خدمت برخوردار شوند.

هر یک از دستگاه های وابسته به نیروهای مسلح ملزم شده اند پروژه های مورد نیاز خود را به بنیاد نخبگان نیروهای مسلح اعلام کنند. بنابراین در حال حاضر کل عناوین مورد نیاز در بنیاد نخبگان نیروهای مسلح وجود دارد و در دسترس دانشجویان است.

گروه دوم نخبه نیستند اما افراد پژوهشگر مقاطع کارشناسی ارشد و بالاتر هستند. این افراد نیز می توانند پیش از اعزام به خدمت و یا در حین خدمت دوره ضرورت، موضوعات مورد نیاز پژوهشی را دریافت کنند و تحقیق بپردازند. در این مورد نیز هیات داوران پروژه را مورد ارزیابی قرار می دهد و درباره آن تصمیم می گیرد و از دو ماه تا پایان خدمت کسری خدمت می گیرند این افراد درواقع به عنوان کسانی که خدمت سربازی خود را می گذرانند به حساب می آیند.

درباره موضوعات این طرح های پژوهشی توضیح کامل تری ارایه می دهید.

هر یک از دستگاه ها نیازهای خود را دارند. قطعا معاونت پژوهشی هر سازمان این موضوعات را احصا می کند و به دست بنیاد نخبگان ستاد کل می رساند. در ناجا، سازمان تحقیقات و مطالعات ناجا متولی این کار است. در سازمان وظیفه عمومی هم دفتر مطالعات کاربردی وظیفه عمومی ناجا متولی این کار است. طرح ها بیشتر در حوزه علوم انسانی و نظری هستند.

دانشجویانی که در حین تحصیل، این طرح های پژوهشی را ارایه می دهند، باید برای گرفتن کارت پایان خدمت، منتظر پایان دوره تحصیل خود بمانند؟

بله خب طبیعی است. این افراد شامل کسر خدمت می شوند. این کسر خدمت می تواند دو ماه تا 19 ماه باشد. اما الزاما باید دوره آموزشی را بگذرانند. این دوره آموزشی، در شرایط اعزام، یعنی بعد از فارغ التحصیلی سپری می شود. یعنی همزمان با تحصیل نمی تواند دوره آموزشی خود را بگذراند.

اگر دوره آموزشی خود را هم گذرانده باشد و به فرض تمام کسری خدمت خود را با پژوهش بگذراند، ما معافیت تحصیلی وی را لغو می کنیم تا در شرایط اعزام قرار بگیرد و بتواند کارت پایان خدمت سربازی خود را بگیرد. این روند اداری حدود یک ماه طول می کشد.

اما درباره نخبه ها کمی فرق می کند. آن ها می توانند در حین تحصیل پروژه بگذرانند و در شرایط خدمت قرار بگیرد. احراز نخبگی اختصاصا وظیفه بنیاد ملی نخبگان است و نیروهای مسلح به صورت مستقیم اقدام به شناسایی جذب نخبه نمی کنند.

می شود اول درباره دانشجویانی که می خواهند در داخل کشور ادامه تحصیل بدهند توضیح بدهید؟

در قانون اصلاح شده، مصوب 22 آبان سال نود، شرایط دانش آموزان و دانشجویان تشریح شده است. شرایط قانون اصلاح شده نسبت به قوانین سابق تسهیلات و مزایای بیشتری دارد. از جمله این که در گذشته، افراد فارغ التحصیل شده، 6ماه فرصت داشتند که در مقطع تحصیلی بالاتر پذیرفته شوند. قانون جدید این مهلت را به یک سال افزایش داده است.

از سوی دیگر، مشمولان می توانند تا مقطع دکترای تخصصی ادامه تحصیل بدهند. یعنی مادامی که دانشجویان مقررات و سقف سنوات تحصیلی را رعایت کنند و غیبت نداشته باشند، می توانند بدون گذراندن خدمت سربازی، تحصیلاتشان را ادامه دهند. در حالی که در گذشته دانشجویان حداکثر تا دکترای عمومی می توانستند ادامه تحصیل بدهند.

در گذشته تنها افرادی می توانستند از معافیت تحصیلی دانشگاهی برخوردار شوند که تنها در آزمون سراسری قبول شوند. این شرط حالا برداشته شده و به افرادی هم که بدون آزمون وارد دانشگاه شوند نیز تعلق می گیرد.

شرط مهمی که این روزها فارغ التحصیلان مدرسه و دانشگاه معمولا رعایت نمی کنند و دچار مشکل می شوند، «غیبت» است. توصیه می کنم که دانش آموزان و دانشجویان عزیز حتما در سال آخر تحصیل مقررات وظیفه عمومی را مطالعه کنند و از سقف سنوات خود مطلع شوند