چگونه مدرسه پیشرو بسازیم؟

چگونه مدرسه پیشرو بسازیم؟

اولین شرط داشتن مدرسه پیشرو، نگرش و نگاه نو نسبت به برنامه‌های آموزشی است. برنامه‌های آموزشی در كنار درس های رایج به ویژه در دوره آموزش عمومی باید مشتمل بر هنر، كاردستی، ورزش، گردش های تفریحی، علمی، موسیقی و … نیز باشد. در صورت وجود این فعالیت ها در مدرسه، دانش‌آموزان با اشتیاق وارد مدرسه می‌شوند؛ زیرا این فعالیت ها برای آنان شوق‌انگیز و شادی‌آور است.

در مدرسه پیشرو، دانش‌آموزان نه تنها در فعالیت های آموزشی و درسی مشاركت فعال دارند بلكه در اداره مدرسه و حتی پرورش حرفه‌ای معلمان نیز شركت می‌كنند. در یكی از شماره‌های مجله ”‌نشنال جیوگرافیك ورد“ویژه كودكان در سال 1998 كودكی 11 ساله در پاسخ به این سۆال كه ”‌به نظر شما بزرگسالان چه مطالبی را باید بیاموزند؟

“ می‌گوید: ”‌بزرگترها خیلی چیزها را می‌دانند اما یك چیز را نمی‌دانند و آن این است كه اگر به دقت به صحبت های ما گوش دهند خیلی چیزها از ما می‌آموزند و ما می‌توانیم به آنها خیلی چیزها یاد بدهیم“.

دومین شرط داشتن مدرسه پیشرو تجزیه و تحلیل برنامه‌های آموزشی با رویكرد نوین است. رویكرد سنتی به برنامه‌ریزی آموزشی، رویكردی سیستم‌گراست و به درون‌دادها توجه دارد؛ مثلاً وقتی از مسایل اساسی آموزش و پرورش سخن به میان می‌آید، كمبود منابع مالی، نیروی انسانی، فضای آموزشی، وسایل كمك‌ آموزشی، جمعیت دانش‌آموزی و مسایلی از این دست را حایز اهمیت فوق‌العاده می‌داند.

آن ها در اولویت نخست قرار می‌دهد و كاستی های نظام آموزشی را نیز به آن ها مربوط می‌كند. در مقابل رویكرد نوین نتیجه‌گراست و به محصول و برون‌دادها توجه دارد و فرآیند یاددهی ـ یادگیری را مدنظر قرار می‌دهد. در این رویكرد فعالیت های مدرسه، برنامه‌های آموزشی، ساختار مدرسه و اینكه حاصل همه این فعالیت ها چیست و چه انسانی از این نظام بیرون می‌آید، مورد نظر است. در این رویكرد، كیفیت آموزش اهمیت ویژه‌ای دارد.

به بیان دیگر فقط اهمیت ندارد كه كلاس درس در زیر یك چادر یا در مكانی مدرن با تجهیزات كامل برگزار شود، بلكه نكته مهم فعالیت هایی است كه در آن صورت می‌گیرد، تعاملات انسانی است كه آن ها را می‌سازد، روش هایی كه به كار گرفته می‌شود و تأثیراتی است كه به همراه دارد. در رویكرد نوین به برنامه‌های آموزشی، دغدغه مسیولان آموزش و پرورش میزان بهره‌گیری دانش‌آموز از فعالیت های كلاسی، میزان مشاركت آنها در مدرسه، كلاس و تمرین مهارت های فردی و اجتماعی و به عبارتی مهارت های زندگی است. برپایه این نگرش هر مشكلی ناشی از مسایل مالی نیست و با امكانات اقتصادی هم رفع نمی‌شود.

امروزه، بیش از هر چیز بر محصول و كاركرد نظام آموزشی تأكید می‌شود؛ بنابراین همه ما به بازسازی رویكردهای خود به نظام آموزشی نیازمندیم تا مسایل و توانایی های آن را بار دیگر تعریف و سازمان‌دهی كنیم و از منظر نوینی به آن بنگریم. برای تغییر در ساختار، كاركردها و بهبود كیفیت آموزشی مدرسه باید قبل از ایجاد هرگونه تغییری، نگرش ها و رویكردهای خود را نسبت به توانایی ها، نیازها و دشواری های آموزش و پرورش از نو بسازیم.