روشهای خلاقیت

روشهای خلاقیت

 

"سامانه صدای مشاور تحصیلی"

 

مشاوره دهنده تخصصی

 

برای تماس با مشاورین ما تنها با تلفن ثابت و بدون گرفتن کد، با شماره  9099071613  تماس بگیرید.

 

تماس از 8 صبح تا 12 شب

 

حتی ایام تعطیل

 

 

 

روشهای خلاقیت

قرن های  20 و 21 بر پايه خلاقيت و نوآوري استوارند. اگر ايده ها و راهکارهاي خلاقانه نبودند، معلوم نبود که امروزه انسان کره زمين با چه دشواري هايي سر در گريبان مي شد. حل بخش عظيمي از دشواري هاي زندگي، بدون خلاقيت ناممکن است.گستره حيات آدمي، محيط هاي متفاوتي را براي فعاليت فراهم کرده است. از اين رو، هرکس در محيط عمل خود، در کارخانه، در تجارتخانه، در آموزش و پرورش و... بايد دست به خلق ايده ها و راهکارهاي نوين بزند. در اين نوشته، تلاش شده است، الگويي بر اين تفکر خلاق ارائه شود و راه هاي حصول خلاقيت بر شمرده شوند. همه افکار خلاق آدمي از الگوي خاصي پيروي مي کنند. اما بايد توجه داشت که نمي توان از اين الگو به صورت يک فرمول و قالب انعطاف ناپذير، بهره گرفت و به دلخواه خود از يک مرحله به مرحله ديگر تفکر خلاق گذر کرد. آشنايي با الگوي حاضر، به شما کمک مي کند که متوجه شويد، ذهن فعال شما به کدام مرحله از تخيل خلاق رسيده است. احتمال رسيدن آن به کدام مرحله ديگر وجود دارد. در ادامه، مراحل متفاوت ذهن انديشنده که هر کدام از آن ها راه دست يابي به ايده ها و راهکارهاي خلاقانه را هموار مي سازند تشريح مي شوند.

مرحله نخست، آمادگي:

 در اين مرحله، بايد مشکل يا مسأله را تيين کنيد و طرح خلاقه را مشخص سازيد براي اين منظور، حافظه، توانايي، استدلال و مهارت هاي ذهني ديگر را به کار گيريد و مشکل خود را با دقت تعريف و مشخص کنيد. درباره مسأله و طرح و راهکار خود به جمع آوري واقعيت ها و اطلاعات مفيد ديگر بپردازيد. پيش از اقدام به هر عملي، اين اطلاعات و واقعيت ها را به بخش هاي قابل فهمي تقسيم و آن ها را تجزيه و تحليل کنيد.

مرحله دوم، ايده سازي:

 در اين مرحله، ايده هايي خلاق و حياتي به ذهنتان مي رسند و احتمال دست يابي به راه حل مشکل بيش تر مي شود. در ضمن، مي توانيد به راه حل هاي متفاوتي بينديشيد و آن ها را به ترتيبي که به ذهنتان مي رسند، در دفترچه اي يادداشت کنيد. وقتي درباره اين راه حل ها به قضاوت و داوري مي پردازيد، دقت کنيد که جريان ايده سازي متوقف نشود.

مرحله سوم، راه حل آفريني:

 پس از گذراندن مراحل فوق، به جايي مي رسيد که از تعداد ايده هايي که به ذهنتان مي آيد، کاسته مي شود و به تدريج ديگر ايده جديدي به ذهن شما نمي رسد. در اين مرحله، مي توانيد به دفترچه خود مراجعه کنيد و راه حل هايي را که يادداشت کرده ايد، غربال کنيد. بدين صورت که راه حل هاي حائز اهميت را نگه داريد و بقيه را خط بزنيد. از راه حل هاي باقي مانده، راه حل هاي مشابه را کنار هم بگذاريد و از آن ها راه حل واحدي بسازيد. همچنين، توجه خود را بر راه حل هايي که نياز به تصريح دارند، متمرکز کنيد. براي مشخص کردن راه حل مي توانيد به مطالعه و گردآوردي اطلاعات بپردازيد . سپس، سعي کنيد راه حل هايي را که خلاقانه مي دانيد، استخراج کنيد.

مرحله چهارم، ارزشيابي:

 در اين مرحله که آخرين مرحله الگو هم هست، بايد درباره راه حل هايي که برگزيده ايد، قضاوت کنيد. براي ارزشيابي و نقد ايده ها و راه حل هاي خود، مي توانيد از سؤال هايي بهره بگيريد که بيش تر با " چ" آغاز مي شوند، مانند: چرا، چگونه ، چه طور و چه زمان. پاسخ به مجموعه سؤال ها، ماهيت راه حل ها و ميزان کارآيي آن ها را براي شما مشخص مي کند. توجه داشته باشيد که نمي توان اين چهار مرحله را خلاصه و يا يکي از آن ها را حذف کرد؛ اگر چه ذهن با ظرافت از يک مرحله به مرحله ديگر گذر مي کند. هر فرد بايد رعايت ترتيب اين مراحل به ايده سازي خلاق بپردازد.

راهکارهاي دستيابي به خلاقيت

 بي شک مجموع تحقيقاتي که در حوزه روان شناسي تربيتي، تدريس، روان شناسي اجتماعي، ارتباطات و ... انجام شده است، الگو بودن معلم را براي دانش آموزان مورد تأئيد قرار مي دهد.

بنابراين، براين باوريم که اگر مي خواهيم دانش آموزاني خلاق پرورش دهيم، بايد معلماني خلاق داشته باشيم. پس در حرفه معلمي، خود خلاق سازي، مقدم بر خلاق يادگيرندگان است. در اين قسمت توصيه هايي براي پرورش خلاقيت شخصي ارائه مي شود.

براي دست يابي به تفکر خلاق و خلاقيت، هر روز لحظاتي را به تنهايي و در خلوت به تمرين تفکر خلاق بپردازيد. موفقيت شما در رسيدن به تفکر خلاق، بستگي به نحوه بهره گيري از ذهنتان دارد. شما بايد بتوانيد ذهن خود را براي خلاقيت آسوده نگه داريد. در برنامه ريزي خود اوقاتي را به تفکر خلاق اختصاص دهيد و به طور مرتب برنامه خود را پي بگيريد.

 بدين منظور هر روز مي توانيد اقدامات زير را انجام دهيد:

- به يادداشت هاي خود مراجعه کنيد تا شايد در رابطه با مشکل امروز خود، به نکته مفيدي دست يابيد.

- از يادداشت ها، فهرست ها، کاتولوگ ها و... استفاده کنيد. با فراهم آوردن مجموعه اي جامع از واقعيت ها و اطلاعات در زمينه اي خاص، ذهن شما براي تخيل و تفکر فعال تر مي شود.

- در زمان ها و اوقاتي که براي تفکر خلاق در نظر گرفته ايد، به انديشه ورزي بپردازيد. منتظر پيدا کردن حال و حوصله نمانيد و انتظار نداشته باشد که يکباره راه حل درستي به شما الهام شود.

مطابق برنامه به تفکر بپردازيد و به ياد داشته باشيد که موفقيت شما در عمل به برنامه اي که تنظيم کرده ايد، بستگي دارد.

-اگر در يک روز نتوانستيد به تفکر خلاق درباره مسائل خود بپردازيد، تسليم نشويد. در چنين مواقعي پياده روي کنيد، قدم بزنيد يا کار ديگري انجام دهيد که نياز به فکر کردن نداشته باشد. پس از انجام اين فعاليت ها، مجدداً درباره راه حل مشکل خود يا درباره طرح جديدتان براي کار به تفکر خلاق بپردازيد. پي گيري اين عمل، شما را در دستيابي به راه حلي خلاقانه ياري خواهد کرد.

- در هر يک از جلسات روزانه اي که به تفکر خلاق اختصاص داده ايد، هر بار يک سؤال مشخص طرح کنيد. سپس، بکوشيد انديشه هاي مبهم خود را به ايده هاي روشن تبديل سازيد. به فکر باشيد که مسأله را دقيق تر و عيني تر طرح کنيد؛ زيرا مسائل دقيق و عيني راه حل هاي عيني و دور از ابهام مي طلبد.

- براي رسيدن به جواب و پيدا کردن راه حل ها، براي خودتان محدوده زماني در نظر بگيريد.

 

- تا آن جا که مي توانيد، راه حل هاي بيش تري را براي مشکل خود به ذهن آوريد و سپس اين راه حل ها را يادداشت کنيد.

 

- راه حل هاي گوناگوني را که انديشيده ايد با هم ادغام کنيد تا به راه حل يا راه حل هايي اساسي تري برسيد.

 

- وقتي به حل مشکل فکر مي کنيد، اجازه دهيد هر راه حلي که ذهنتان مي رسد، ظهور يابد و سپس آن را يادداشت کنيد. وقتي در حال انديشه سازي يا توليد ايده و راه حل هستيد، به هيچ وجه به قضاوت و داوري نپردازيد.

 

- براي حل مشکل مورد نظر خود، ابتدا همه واقعيت هاي مثبت مرتبط با آن را جمع آوري کنيد. سپس اطلاعاتي را که در خود مقدمات کار، گرد آورده ايد، به آن بيفزاييد و در نهايت تخيل خود را به کار گيريد و در انتظار نتايج شگرف آن باشيد.

 

- وقتي احساس کرديد به قدر کافي اطلاعات مناسب گرد آورده ايد، مي توانيد به ارزشيابي بپردازيد. در اين مرحله اطمينان داشته باشيد که به مرحله ارزشيابي يا مرحله چهارم از تفکر خلاق دست يافته ايد. با نقد و داوري، راه حل هاي کارساز و اثر گذار را برگزينيد و باقي راه حل ها را حذف کنيد.

 

- اگر نسبت به ارزش برنامه يا انديشه هاي خود اطمينان کافي نداريد، از ديگران بخواهيد در نقد و ارزشيابي آن ها به شما کمک کنند. از اين طريق هم مي توانيد برنامه کار تفکر خلاق خود را مورد ارزشيابي و قضاوت قرار دهيد.